
09. 04. 2009 - WIELKI CZWARTEK
Obchody
Paschalnego Triduum Męki i Zmartwychwstania Pańskiego rozpoczynają się
wieczorną mszą świętą Wieczerzy Pańskiej, celebrowaną w Wielki Czwartek,
kończą zaś - nabożeństwem nieszporów, odprawianym w Niedzielę Wielkanocną.
Nazwy Triduum Paschalne używa się od 1929 roku; wcześniej mówiono o Triduum
Sacrum . Łacińskie słowo triduum oznacza dokładnie 'trzy dni'. Tradycja
Kościoła rzymskokatolickiego pozwala jednakże rozumieć triduum również
jako trzy fazy misterium Odkupienia. Etap pierwszy to pożegnalna uczta,
zwana Ostatnią Wieczerzą, oraz zapowiedz ofiary; etap drugi - wydarzenia
Wielkiego Piątku, zakończone śmiercią Chrystusa na krzyżu; część trzecia
- spoczynek w grobie i cud zmartwychwstania. Nie jest to już okres przygotowania,
lecz czas bezpośredniego uczestnictwa w celebracji świąt.
W wielkoczwartkowe
przedpołudnie we wszystkich kościołach katedralnych odprawiana jest tzw.
msza krzyżma. Liturgia eucharystyczna Wielkiego Czwartku upamiętnia moment
ustanowienia Najświętszego Sakramentu - przeistoczenia chleba i wina w
Ciało i Krew Chrystusa. W katedrach biskupi święcą w tym dniu oleje, potrzebne
przy udzielaniu sakramentu chrztu, bierzmowania i sakramentu chorych. Oliwa
była niegdyś środkiem wzmacniającym i leczniczym, a gałązki drzewa oliwkowego
- symbolem pokoju. Dlatego Kościół tak szeroko wykorzystuje oliwę w swoich
obrzędach.
W niektórych
kościołach, również i w naszym jest zwyczaj obmywania nóg wybranym dwunastu
parafianom, tak jak Pan Jezus obmywał nogi Swoim dwunastu uczniom. Już
wcześniej, po odśpiewaniu hymnu Chwała na wysokości Bogu, milkną dzwony
i dzwonki, a niekiedy również organy.
Radosnym akcentem tego dnia są życzenia, gratulacje i kwiaty, które w imieniu parafian księdzu Proboszczowi Janowi Urbanowi SChr.,składają członkowie Rady Duszpasterskiej.
10. 04. 2009 - WIELKI PIĄTEK
Wielki Piątek poświęcony
jest przeżyciom, związanym z męką i śmiercią Chrystusa. Podobnie jak w
Środę Popielcową katolików obowiązuje zachowywanie ścisłego postu.
Przekazy ewangeliczne
pieczołowicie opisują poszczególne etapy ofiary Syna Bożego.
Współczesne nabożeństwo
Wielkiego Piątku sprawowane jest po południu - ustalenia wskazują bowiem,
że Jezus umarł około godziny piętnastej naszego czasu. Tego dnia nie odprawia
się mszy.
Po podejściu do
ołtarza kapłani w czerwonych szatach, przypominających o ofierze krwi,
klękają lub padają na twarz i modlą się w milczeniu. Po chwili rozpoczyna
się liturgia słowa. Na zakończenie odmawiana jest dawna, uroczysta modlitwa
powszechna, obejmująca wszystkie stany Kościoła i cały świat.
Kolejną częścią
wielkopiątkowego nabożeństwa jest adoracja krzyża. Do świątyni wnosi się
przykryty tkaniną krzyż z wizerunkiem umęczonego Chrystusa. Przy wtórze
antyfony, podkreślającej związek męki ze zbawieniem, kapłan odsłania najpierw
wierzchołek, później prawe ramię i ostatecznie cały krzyż. Księża, a następnie
wszyscy wierni podchodzą do krzyża, aby przez przyklęknięcie i symboliczny
pocałunek wyrazić osobiste przyjęcie odkupienia. Całości towarzyszy śpiew
tradycyjnych pieśni. Po zakończeniu adoracji i obrzędach komunii Najświętszy
Sakrament w procesji przenosi się do tzw. grobu. Zwyczaj budowania grobu
wywodzi się z Jerozolimy, gdzie wierni gromadzili się w kolejnych miejscach,
związanych z męką Chrystusa - aż po miejsce pośmiertnego spoczynku. Udokumentowane
ślady istnienia tego obrzędu w Polsce pochodzą z XIII wieku; znany jest
on również w Austrii i w Bawarii. Początkowo w grobie składano krzyż przykryty
czerwonym ornatem; w latach późniejszych umieszczano tam figurę Jezusa.
Najistotniejsze jest wszakże wystawienie monstrancji z Hostią, okrytej
białym, przezroczystym welonem. Przeniesienie Eucharystii przypomina zdjęcie
z krzyża i pogrzeb Chrystusa.
Korzystając
z pomocy komputera i przenośnego ekranu członkowie Rady Parafialnej przygotowali
adorację przy Grobie Pańskim. W części pierwszej rozważania modlitewne
czytały dzieci ze scholi, ministranci i nastolatki.
Na tle utworów zespołu
"Wspólnota Miłości Ukrzyżowanej" wierni mieli możliwość, poprzez ruchome
obrazy prezentacji religijnych bardziej wyciszyć się i skupić na przeżyciu
tajemnicy męki i śmierci Pana Jezusa.
Część dla dorosłych
stanowiły obrazy z filmu Mela Gibsona "Pasja", muzyka Piotra Rubika oraz
chóralna do tekstów biblijnych Nowego Testamentu oraz wiersze, rozważania
i modlitwy o tematyce pasyjnej. Krótkie przerwy między medytacjami przeznaczone
były na indywidualną modlitwę.
Pieśń "Dobranoc Głowo Święta" zakończyła część refleksyjno-medytacyjną.
Miejsce przy mikrofonie zajęła młodzież z grupy modlitewnej "Przystań", która przy dźwięku gitar prowadziła "Koronkę do Miłosierdzia Bożego". Po tej modlitwie wierni odmówili "Różaniec święty" i ks. Jan Urbanek błogosławieństwem wiernych zakończył adorację.
Czuwanie
trwało niespełna dwie godziny, a w świątyni została zaledwie garstka wiernych
z księdzem Janem. Szkoda. "Jednej godziny nie mogliście ze mną czuwać!?"
- chciałoby się powtórzyć za Chrystusem.
Dla Tych, którzy
czuwali przy Grobie Pańskim do samego końca, było to niewątpliwie wzruszające
przeżycie. Sceny z filmu "Pasja" oraz piękne prezentacje przygotowane częściowo
przez pana Krzysztofa Ławeczka, przejmująca muzyka i słowa wielkich
poetów, w tym również Jana Pawła II poruszyło serca, wycisnęło niejedną
łzę wzruszenia i pozwoliłolepiej zrozumieć istotę tych najważniejszych
dla katolika wydarzeń pachalnych, bez których nie byłoby świąt Wielkanocnych.
11. 04. 2009 - WIELKA SOBOTA
Wieczorem rozpoczynają
się obchody Wigilii Paschalnej - w myśl przepisów liturgicznych jej ceremonie
należą już jednak do Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego.
Kończy się adoracja
przy Grobie Pańskim.
![]() |
Bogata liturgia Wigilii
Paschalnej, stanowiącej centralny fragment Triduum, składa się z czterech
zasadniczych części. Obchody zmartwychwstania Jezusa Chrystusa rozpoczynają
się po zapadnięciu zmroku. Tym silniejszą wymowę zyskują obrzędy tzw. lucernańum,
czyli liturgia światła. Przed kościołem rozpala się ognisko, którego płomienie
zostają poświęcone przez kapłana, ubranego w białe, radosne szaty. Następnie
trzeba przygotować dużą, wielkanocną świecę, sporządzoną z prawdziwego
wosku - tzw. paschał. W uroczystej procesji paschał zostaje wniesiony do
świątyni i umieszczony w ozdobnym świeczniku. Po trzykrotnym śpiewie kapłana:
"Swiatło Chrystusa" i odpowiedzi wiernych: "Bogu niech będą dzięki" - zgromadzeni
mogą zapalić swe świece od świętego płomienia. Liturgia światła kończy
się odśpiewaniem tzw. Orędzia Paschalnego, czyli modlitwy dziękczynno-uwielbiającej,
która wysławia łaskę zbawienia.
Liturgia słowa Wigilii
Paschalnej jest wyjątkowo rozbudowana. W pełnej wersji składa się ona z
dziewięciu czytań, przeplatanych psalmami i modlitwą. Pierwsze siedem czytań
wyjęte jest ze Starego Testamentu. Przypominają one ważne momenty w całej
historii zbawienia. Po radosnym Alleluja, odśpiewanym po raz pierwszy od
czterdziestu dni, wysłuchujemy tzw. Ewangelii o pustym grobie. Liturgię
słowa zamyka homilia.
Kolejna, trzecia
już część uroczystości Wigilii Paschalnej, poświęcona jest tajemnicom sakramentu
chrztu. Celebrans poświęca wodę chrzcielną. Liturgię chrzcielną kończy
modlitwa wiernych.
Przebieg liturgii
eucharystycznej nie odbiega w swym zasadniczym kształcie od typowego toku
mszy świętej. Uroczystości Wigilii Paschalnej ukoronowane są komunią i
uroczystym błogosławieństwem; słowa rozesłania wzbogaca się o dwukrotne,
kunsztowne w melodii Alleluja.